Thay săm xe đạp điện tại nhà: dụng cụ, quy trình và lưu ý với bánh có động cơ
Thủng săm giữa đường không còn đáng lo nếu bạn biết tự xử lý. Hướng dẫn thay săm xe đạp điện tại nhà, kèm lưu ý riêng với bánh có động cơ và xe phanh đĩa.
Mục lục
Thủng săm là sự cố hay gặp nhất khi đi xe, và với xe điện, việc tháo bánh phức tạp hơn xe đạp thường một chút vì một trong hai bánh thường chứa động cơ. Tin vui là nếu có đủ dụng cụ và làm đúng trình tự, bạn hoàn toàn có thể tự thay săm xe đạp điện tại nhà. Bài viết hướng dẫn từ khâu chuẩn bị, các bước thực hiện đến lưu ý riêng với bánh có động cơ và xe phanh đĩa.
Vá săm hay thay săm mới?
Nếu săm chỉ thủng một lỗ nhỏ do đinh hoặc mảnh kính, vá là đủ và tiết kiệm. Nên thay săm mới khi săm rách dài, thủng sát chân van, đã vá chồng nhiều miếng, cao su mục nứt, hoặc bị cán săm tạo hai vết rách song song. Nhiều người lắp luôn săm mới và giữ săm cũ đã vá làm dự phòng.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Hai đến ba cần nạy lốp bằng nhựa; tránh dùng tua vít vì dễ làm rách săm, trầy vành.
- Bơm có đồng hồ đo áp suất, hợp với loại đầu van của xe.
- Cờ lê hoặc tuýp đúng cỡ ốc trục bánh.
- Bộ vá gồm giấy nhám, keo và miếng vá, nếu bạn định vá.
- Săm mới đúng cỡ: đọc đường kính bánh và bề rộng lốp in trên thành lốp, chọn săm tương ứng và cùng kiểu đầu van.
- Găng tay, khăn lau và một hộp nhỏ đựng ốc, long đen.
Xác định bánh có động cơ hay không
Hãy nhìn vào trục bánh. Nếu giữa bánh có một khối tròn lớn và có sợi dây điện đi ra từ trục, đó là bánh gắn động cơ (đặt ở bánh trước hoặc bánh sau tùy mẫu). Bánh không có động cơ chỉ có moay-ơ nhỏ, tháo lắp gần như xe đạp thường. Muốn hiểu thêm các kiểu bố trí động cơ, xem bài động cơ xe đạp trợ pin.
Quy trình thay săm xe đạp điện từng bước
Bước 1: Ngắt điện và tháo bánh
Tắt nguồn xe và tháo pin ra trước tiên. Nếu là bánh có động cơ, lần theo dây dọc càng xe tìm giắc nối và rút ra nhẹ nhàng, không giật dây. Nới ốc trục hai bên, để ý thứ tự long đen và vòng chống xoay (miếng kim loại giữ trục không quay trong càng), xếp chúng ra theo đúng thứ tự để lắp lại không nhầm. Với bánh sau, gỡ xích khỏi líp khi rút bánh.
Bước 2: Tháo lốp và săm cũ
Xả hết hơi. Cài cần nạy vào giữa mép lốp và vành ở phía đối diện van, bẩy một đoạn mép lốp ra ngoài, rồi dùng cần thứ hai trượt dọc vành cho tới khi một bên lốp tuột hẳn. Rút săm cũ ra, cuối cùng mới đẩy van khỏi lỗ vành.
Bước 3: Tìm nguyên nhân thủng
Bước này hay bị bỏ qua. Dùng tay lần chậm mặt trong lốp, cẩn thận với vật nhọn, để tìm đinh, mảnh kính hay sợi thép còn cắm lại. Xem cả băng lót vành; nếu băng lệch làm lộ đầu căm thì săm mới cũng sẽ sớm thủng.
Bước 4: Lắp săm mới
Bơm vào săm mới một chút hơi cho săm tròn dáng. Luồn van qua lỗ vành trước, sau đó nhét săm đều vào lòng lốp, không để săm bị xoắn hay gập.
Bước 5: Lắp lốp và bơm hơi
Ấn mép lốp vào vành bằng tay, bắt đầu từ chỗ van rồi đi dần về hai phía. Đoạn cuối thường chặt, hãy đẩy phần mép lốp đã vào xuống rãnh giữa vành để có thêm độ chùng; hạn chế dùng cần nạy để không kẹp săm. Bơm vừa đủ cho lốp định hình, xem gờ lốp đều quanh vành rồi bơm tới áp suất ghi trên thành lốp.
Bước 6: Lắp bánh và kiểm tra
Đặt bánh vào càng, lắp long đen và vòng chống xoay về đúng vị trí cũ, chỉnh bánh thẳng rồi siết ốc trục chắc chắn hai bên. Cắm lại giắc dây động cơ, lắp pin, bật nguồn và quay thử bánh. Bóp phanh vài lần để chắc phanh ăn đều, sau đó chạy chậm thử một đoạn ngắn.
Lưu ý với xe phanh đĩa và lốp không săm
Khi bánh đã được tháo ra, đừng bóp tay phanh đĩa. Với phanh dầu, hai má phanh có thể khép sát vào nhau, khiến lúc lắp lại đĩa không lọt vào được. Khi lắp bánh, dẫn đĩa phanh vào chính giữa khe hai má, rồi quay bánh nghe xem đĩa có cọ không. Cách nhận biết và chăm sóc từng loại phanh có trong bài phanh xe đạp điện.
Một số mẫu xe dùng lốp không săm, có cách xử lý thủng và lắp đặt riêng, cần đúng dụng cụ và dung dịch. Nếu không chắc xe mình dùng loại nào, hãy mang xe ra cửa hàng để kiểm tra thay vì tự tháo.
Khi nào nên nhờ thợ?
Bạn nên nhờ thợ nếu không mở được ốc trục, không tìm thấy giắc dây động cơ, dây điện ở trục bị trầy hoặc đứt, vành méo, căm gãy, hoặc lốp đã mòn trơ, nứt cần thay cả lốp. Nếu xe còn trong thời hạn bảo hành, hãy hỏi cửa hàng trước khi tự tháo bánh có động cơ, vì tự tháo lắp linh kiện ngoài trung tâm bảo hành có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của bạn. Cách chọn lốp và mức áp suất tham khảo có trong bài lốp xe đạp điện; cửa hàng cũng có lốp xe lắp ráp cho xưởng và đại lý. Trước chuyến đi xa, nên mang theo săm dự phòng và bơm mini như gợi ý trong bài đi xe đạp điện đường dài.
Tóm lại, thay săm xe đạp điện tại nhà không khó nếu bạn ngắt điện trước, nhớ vị trí long đen, tìm đúng nguyên nhân thủng, bơm đúng áp suất và thử phanh trước khi đi. Với bánh có động cơ hay lốp không săm, khi không chắc hãy nhờ thợ.
Câu hỏi thường gặp về thay săm xe đạp điện
Tự thay săm có cần tháo pin xe không?
Có. Tắt nguồn và tháo pin trước, nhất là khi làm với bánh có động cơ, để tránh chập điện lúc rút và cắm lại giắc dây động cơ.
Làm sao biết mua săm đúng cỡ?
Đọc thông số in trên thành lốp gồm đường kính bánh và bề rộng lốp, rồi chọn săm tương ứng, cùng kiểu đầu van với săm cũ. Có thể mang săm cũ ra cửa hàng để đối chiếu.
Xe phanh đĩa tháo bánh cần lưu ý gì?
Không bóp tay phanh khi bánh đã tháo ra, vì má phanh có thể khép lại. Khi lắp, đưa đĩa phanh vào giữa hai má phanh và quay thử xem có cọ không.