Cách sang số xe đạp trợ lực đúng cách, đỡ tốn pin và bền xích
Có động cơ hỗ trợ không có nghĩa là bỏ qua bộ đề. Biết cách sang số xe đạp trợ lực giúp đạp nhẹ chân, xe đi êm, pin dùng được lâu hơn và xích, líp bền hơn.

Mục lục
Nhiều người mua xe đạp trợ lực rồi để nguyên một số suốt nhiều tháng, vì nghĩ động cơ đã lo phần nặng. Thực ra bộ đề vẫn rất quan trọng. Nắm được cách sang số xe đạp trợ lực, bạn sẽ đạp nhẹ chân hơn, động cơ làm việc ở vùng hiệu quả, pin dùng được lâu hơn và xích, líp ít bị mòn.
Bộ đề trên xe gồm những gì?
- Tay đề (tay bấm hoặc tay vặn): đặt trên ghi đông, thường bên phải điều khiển líp sau.
- Củ đề sau: đẩy xích qua lại giữa các bánh răng của líp.
- Líp sau: cụm bánh răng ở bánh sau. Bánh răng càng lớn thì đạp càng nhẹ.
- Đĩa trước: phần lớn xe trợ lực phổ thông chỉ có một đĩa, nên bạn chỉ cần quan tâm tay đề bên phải.

Số nhẹ và số nặng khác nhau thế nào?
Số nhẹ là khi xích nằm ở bánh răng lớn của líp sau: đạp nhẹ chân nhưng mỗi vòng đạp xe đi được quãng ngắn. Dùng khi xuất phát, lên dốc, chở nặng. Số nặng là khi xích nằm ở bánh răng nhỏ: đạp nặng chân hơn nhưng xe đi xa hơn sau mỗi vòng đạp. Dùng khi đường bằng, xuống dốc nhẹ, đã có đà.
Vì sao xe có trợ lực vẫn cần sang số?
Động cơ chỉ hỗ trợ thêm lực, còn chân bạn vẫn quyết định nhịp đạp. Khi đạp ở số quá nặng lúc lên dốc, chân mỏi nhanh, xe chậm lại, động cơ phải gánh nhiều hơn nên hao pin. Khi đạp ở số quá nhẹ trên đường bằng, chân quay rất nhanh mà xe không tăng tốc. Chọn số đúng giúp nhịp đạp đều, người lái và động cơ cùng làm việc nhẹ nhàng. Tìm hiểu thêm về nguyên lý hoạt động của xe đạp trợ pin.
Cách sang số xe đạp trợ lực đúng
- Sang số khi đang đạp nhẹ. Bộ đề cần xích đang chuyển động để đẩy sang bánh răng khác. Hãy giảm lực đạp trong lúc bấm, không ngừng đạp hẳn.
- Mỗi lần một đến hai nấc. Sang liền nhiều nấc khi đang đạp mạnh dễ làm xích nhảy, kêu lạch cạch.
- Sang trước khi cần. Về số nhẹ trước khi vào dốc hoặc trước khi dừng đèn đỏ, đừng đợi đến lúc xe đã chậm hẳn.
- Không sang số khi xe đứng yên. Xích không chạy thì không vào số, lần đạp sau dễ bị giật.

Phối hợp số với mức trợ lực
Hai bộ phận này bổ trợ nhau. Trên đường bằng, dùng số trung bình đến nặng với mức trợ lực thấp để tiết kiệm pin. Khi lên dốc, về số nhẹ trước rồi mới tăng trợ lực nếu vẫn nặng. Cách làm này giúp xe leo đều, không giật, động cơ không bị quá tải. Xem thêm mẹo đi xe đạp trợ lực leo dốc.
Những lỗi làm nhanh mòn xích, líp
- Đạp dồn lực rồi bấm sang số liên tục.
- Để xích khô, bám bụi lâu ngày không lau và tra dầu.
- Cả buổi chỉ dùng một bánh răng, làm bánh răng đó mòn nhanh hơn các bánh khác.
- Để xe đổ nghiêng về bên phải, va đập làm cong móc treo củ đề.
Khi nào bộ đề cần chỉnh lại?
Nếu xích kêu lạch cạch dù không sang số, tự nhảy số, khó vào một số nào đó hoặc tay đề bấm nặng hơn bình thường, bộ đề có thể đã lệch hoặc dây đề bị giãn. Đây là hạng mục nên kiểm tra trong lịch bảo dưỡng xe đạp điện định kỳ. Với người chưa quen, nên nhờ thợ chỉnh để tránh làm hỏng củ đề.
Tóm lại, cách sang số xe đạp trợ lực không khó: sang số khi đang đạp nhẹ, mỗi lần một đến hai nấc, về số nhẹ trước dốc và trước khi dừng. Làm quen trong vài buổi đầu, bạn sẽ thấy xe nhẹ hơn hẳn, pin dùng được lâu hơn.
Câu hỏi thường gặp về cách sang số xe đạp trợ lực
Xe đạp trợ lực có cần sang số không?
Có. Động cơ chỉ hỗ trợ thêm lực, còn nhịp đạp vẫn do bạn quyết định. Chọn số đúng giúp đạp nhẹ chân, tiết kiệm pin và giảm mòn xích, líp.
Lên dốc nên để số mấy?
Hãy về số nhẹ (bánh răng lớn ở líp sau) trước khi vào dốc, sau đó tăng mức trợ lực nếu vẫn thấy nặng. Không nên đợi giữa dốc mới sang số.
Vì sao xe kêu lạch cạch khi sang số?
Thường do sang số khi đang đạp mạnh, sang nhiều nấc một lúc, hoặc bộ đề bị lệch, dây đề giãn. Nếu kêu cả khi không sang số, hãy mang xe đi chỉnh.