Xe đạp điện mùa lạnh: bảo quản pin và lưu ý khi đi trời rét
Trời rét khiến pin yếu đi và mặt đường trơn hơn. Bài viết tổng hợp cách chăm sóc xe đạp điện mùa lạnh: cất và sạc pin đúng lúc, giữ khô xe mùa nồm, kiểm tra lốp, phanh và lái xe an toàn.
Mục lục
Khi gió mùa về, nhiều người thấy chiếc xe quen thuộc bỗng đi được ít hơn mọi ngày, vạch pin trên màn hình tụt nhanh hơn. Đó là hiện tượng thường gặp với xe đạp điện mùa lạnh, không phải dấu hiệu pin đã hỏng. Hiểu đúng nguyên nhân và đổi vài thói quen nhỏ, bạn vừa giữ được tuổi thọ pin vừa đi lại an toàn suốt những tháng rét, mưa phùn và sương mù.
Vì sao xe đạp điện mùa lạnh đi được ít hơn?
Pin lithium tạo ra điện nhờ các phản ứng hóa học bên trong từng cell. Khi trời lạnh, những phản ứng này chậm lại, điện trở trong của pin tăng lên, nên pin khó nhả hết phần năng lượng đang chứa. Quãng đường mỗi lần sạc vì thế ngắn lại, xe hơi đuối khi tăng tốc hoặc lên dốc.
Sự sụt giảm này chỉ mang tính tạm thời. Khi trời ấm lên, hoặc pin được để trong nhà một lúc, hiệu suất sẽ trở lại như cũ. Cách ước lượng quãng đường thực tế có trong bài xe đạp điện đi được bao nhiêu km một lần sạc. Ngày rét đậm, hãy tính dư quãng đường một chút, đừng đợi gần cạn pin mới tìm chỗ sạc.
Bảo quản và sạc pin trong những ngày rét
Cất pin trong nhà
Nếu xe dùng pin tháo rời, buổi tối nên mang pin vào phòng, đặt ở chỗ khô ráo, thoáng khí, cách xa bếp và máy sưởi. Để xe ngoài hành lang gió lùa cả đêm thì sáng ra pin sẽ lạnh, xe yếu ngay từ đầu chuyến. Với xe gắn pin cố định, hãy ưu tiên dựng xe ở nơi kín gió.
Đợi pin ấm lại rồi mới sạc
Đi về nhà, đừng cắm sạc ngay khi pin còn lạnh. Hãy để pin nghỉ trong phòng một lúc cho nhiệt độ cân bằng rồi mới sạc, vì nạp điện khi pin đang lạnh có thể khiến pin xuống cấp sớm. Cũng vì vậy, đừng sạc xe ngoài sân hay ban công hở vào đêm lạnh. Các nguyên tắc chung về bộ sạc và thời điểm rút sạc có trong bài cách sạc pin xe đạp điện.
Không để pin quá cạn
Trời lạnh làm điện áp pin dễ tụt khi xe chịu tải, nên nếu chạy đến lúc gần hết pin, xe có thể tự ngắt sớm hơn bạn dự tính. Hãy sạc khi pin còn khoảng một phần tư, và đừng cất pin ở trạng thái rỗng nếu nghỉ đi xe vài tuần dịp Tết. Cất xe lâu hẳn thì làm theo hướng dẫn trong bài cất giữ xe đạp điện lâu ngày; còn mùa hè lại có rủi ro theo chiều ngược lại, được phân tích ở bài xe đạp điện mùa nắng nóng.
Mùa nồm ẩm và mưa phùn: giữ khô hệ thống điện
Ở miền Bắc, cuối đông thường kéo theo những đợt nồm ẩm và mưa phùn dai dẳng. Hơi nước len vào giắc cắm, cổng sạc, công tắc và khiến xích, ốc vít nhanh gỉ. Vài việc nên làm thường xuyên:
- Lau khô vùng cổng sạc, giắc nối pin và tay ga sau mỗi lần đi trong mưa phùn.
- Đậy kín nắp cổng sạc; nếu cổng còn ẩm, để khô hẳn rồi mới cắm sạc.
- Lau sạch xích, tra một lớp dầu mỏng để chống gỉ rồi lau bớt dầu thừa cho đỡ bám bẩn.
- Những hôm nhà bị nồm, dựng xe ở góc thoáng, tránh trùm bạt kín khiến hơi ẩm bị giữ lại.
Cách che chắn và xử lý khi xe dính nước được hướng dẫn kỹ hơn trong bài xe đạp điện đi mưa được không.
Kiểm tra lốp và phanh khi trời trở lạnh
Không khí trong săm co lại khi nhiệt độ giảm, nên lốp thường non hơn so với lúc bạn bơm vào những ngày ấm. Lốp non làm xe nặng, hao pin hơn và dễ bị cán săm khi qua ổ gà. Đầu mùa lạnh, hãy đo lại bằng bơm có đồng hồ và bơm theo mức ghi trên thành lốp; mức tham khảo và dấu hiệu cần thay có trong bài lốp xe đạp điện. Với phanh, mặt đường ẩm khiến quãng phanh dài hơn, vì vậy hãy xem má phanh còn đủ dày, tay phanh bóp vào có lực rõ ràng, và mang xe đi kiểm tra nếu phanh ăn kém.
Lái xe an toàn khi trời tối sớm và sương mù
Mùa đông trời tối nhanh, sáng sớm lại hay có sương, nên tầm nhìn giảm rõ. Hãy bật đèn trước, đèn hậu ngay từ lúc chạng vạng, dán thêm dải phản quang lên xe hoặc chọn áo khoác màu sáng. Kỹ năng lái xe khi thiếu sáng được trình bày trong bài đi xe đạp điện ban đêm.
Đường trơn: giảm tốc và phanh sớm
Mưa phùn tạo một lớp nước mỏng trộn với bụi, làm vạch sơn, nắp cống và đoạn đổ dốc trơn hơn bạn nghĩ. Hãy giữ tốc độ vừa phải, giãn khoảng cách với xe phía trước, phanh sớm và nhẹ bằng cả hai phanh thay vì bóp gấp. Trước khúc cua, giảm tốc từ xa, tránh vừa nghiêng xe vừa phanh mạnh.
Trang phục khi đi xe đạp điện mùa lạnh
- Áo khoác chắn gió, hoặc vài lớp áo mỏng để dễ cởi bớt khi đạp nhiều thấy nóng.
- Găng tay giữ ấm nhưng đủ mỏng ở đầu ngón, để bạn vẫn cảm nhận và bóp phanh dễ dàng. Hãy thử bóp phanh vài lần với găng trước khi lên đường.
- Mũ len mỏng đội bên trong mũ bảo hiểm, miễn là không làm mũ bị lỏng.
Khi nào nên mang xe đi kiểm tra?
Nếu pin vẫn tụt nhanh bất thường cả khi đã ấm, xe tự ngắt giữa đường, cổng sạc có vết oxy hóa, hoặc vỏ pin phồng lên, nóng lạ, bạn nên ngừng sử dụng và gọi hotline 1900 4656 để được hướng dẫn, thay vì tự tháo pin ra xem.
Tóm lại, xe đạp điện mùa lạnh chỉ cần thêm một chút chăm sóc: cất pin trong nhà, chờ pin ấm rồi mới sạc, không để pin cạn, giữ khô giắc cắm và xích, kiểm tra lốp, phanh và lái chậm hơn khi trời tối, đường trơn. Làm đều những việc đó, chiếc xe sẽ đồng hành ổn định cùng bạn đến khi xuân về.
Câu hỏi thường gặp về xe đạp điện mùa lạnh
Vì sao trời lạnh xe đạp điện đi được ít km hơn?
Khi lạnh, phản ứng hóa học trong pin lithium chậm lại nên pin không nhả hết năng lượng, quãng đường giảm tạm thời. Khi pin ấm trở lại, quãng đường sẽ về mức bình thường.
Đi ngoài trời lạnh về có nên sạc pin ngay không?
Không nên. Hãy để pin trong phòng một lúc cho ấm lại rồi mới sạc, và tránh sạc ở ban công hở hay ngoài sân vào những đêm lạnh.
Mùa nồm ẩm cần chú ý gì với xe đạp điện?
Lau khô cổng sạc, giắc nối và tay ga sau khi đi mưa phùn, đậy kín nắp cổng sạc, tra dầu mỏng cho xích và dựng xe ở nơi thoáng khí.